Oorlog in Nijmegen
bronnenonderzoek vervolgingen

razzia's en deportaties

De razzia van 2 augustus 1942

Op zondag 26 juli 1942 werd in de meeste Nederlandse kerken een gezamenlijk protest tegen de deportatie van Joden en het wegvoeren van mensen voor dwangarbeid van de kansel voorgelezen. In de rooms-katholieke kerken werd daarnaast ook de tekst voorgelezen van een telegram dat men op 11 juli aan rijkscommissaris Seyss-Inquart had gestuurd met de dringende oproep om af te zien van de massadeportaties van Joden.

 

Met het telegram reageerden zij op een redevoering van Schmidt (een van de vier Generalkommissare) van 29 juni. Het telegram was voor de Duitse autoriteiten aanleiding om de rooms-katholieke Joden met voorrang te deporteren. Een week later, op zondag 2 augustus werden 245 rooms-katholieke Joden opgepakt. De meeste 'gemengd gehuwden' werden al vrij snel weer vrijgelaten, de anderen gingen naar Westerbork.

 

Lees meer

 

 

 

Bronmateriaal

  • Dagboek van Dina Maas

    In dit indrukwekkende verslag beschrijft Dina Maas haar ervaringen, vooral die in Auschwitz.

  • Auschwitz V Rode Kruis

    Deel V van een serie van zes rapporten van het Rode Kruis over alle transporten vanuit Nederland naar Auswitz. Dit deel gaat over de transporten in 1944.

  • Auschwitz III Rode Kruis

    Het Rode Kruis stelde rond 1952-1953 zes belangwekkende rapporten op over de transporten van Westerbork naar Auschwitz. Hier het rapport Auschwitz III, waarin transporten waarvan veel bewoners uit Nijmegen deel uitmaakten.

  • Reisdeclaraties van vervoer van Joden naar Westerbork e.a.

    Een verzameling reisdeclaraties van het vervoer van Joden en andere 'arrestanten' naar Westerbork en andere plaatsen.

  • Oorlogsverslag van Clara Drielsma, onderduikster

    Op verzoek van professor L. Rogier, die in 1959 de opdracht kreeg om onderzoek te doen naar de gebeurtenissen in Nijmegen tijdens de Tweede Wereldoorlog, schreef Clara Drielsma uit Oss in 1962 haar herinneringen aan de oorlogsjaren op.

  • Interview met Mietje Philips (vrouw van M. Agsteribbe)

    Mietje Philips woonde in Arnhem en vertelt in dit interview over haar onderduik in Nijmegen.

  • Interview met Louis de Wijze

    Louis de Wijze vertelt hierin over zijn jeugdervaringen, over zijn verblijf in Westerbork en in andere concentratiekampen.

  • Declaratiekosten van de deportatie van Joden (1943)

    Wat kostte de deportatie van Joden uit Nijmegen? Ziehier de berekeningen.

  • Interview met David Reens

    David Reens vertelt hierin over zijn ervaringen met onderduik en verzet.

  • Interview met Isaäc Pels

    Interview met Isaäc Pels, waarin hij vertelt over de vervolgingen in Nijmegen.

  • Nijmegen definitief 'judenrein' maken (april 1943)

    Acht Nederlandse provincies moesten op 10 april 1943 'judenrein' zijn, waaronder ook Gelderland. Op 22 april 1943 deed de Nijmeegse politiecommissaris Van Dijk verslag van het verloop van de actie in Nijmegen.

  • Interview met Alfred Vyth

    Interview met Alfred Vyth, waarin hij vertelt over de vervolgingen in Nijmegen.

  • Interview met Paul Vyth en Sybilla de Wijze

    Interview waarin beiden vertellen over de Jodenververvolging in Nijmegen.

  • Interview met Diny Vrengel

    Interview met Diny Vrengel over de Jodenvervolging in Nijmegen.

  • Interview met Bertha van Gelder

    Interview met Bertha van Gelder over de Jodenvervolging in Nijmegen.

  • Surveillancedagboek februari-oktober 1944

    In dit surveillancedagboek, dat loopt van eind februari tot begin oktober 1944, werd nauwgezet bijgehouden wie er op welke datum en welk tijdstip werd gearresteerd, overgebracht naar de SD of rechtstreeks naar Westerbork werd gevoerd.

  • De razzia van 2 augustus 1942

    Wij namen bij het NIOD het dossier 250f-14 door over de arrestatie van katholieke Joden op 2 augustus 1942. Een groot deel van de arrestanten werd naar Westerbork getransporteerd en van daar verder.

  • Apeldoornse Bos

    Het Apeldoornse Bos was een Joodse psychiatrische inrichting. Hierin verbleven ook enkele Nijmegenaren. In veel gevallen moesten gemeenten bijdragen in de verblijfskosten en daardoor is er enige correspondentie bewaard gebleven.

  • Namenlijst opgepakte Joden razzia november 1942

    Deze namenlijst (RAN 2_40204) is onmiddellijk na de razzia van 17 november 1942 opgemaakt. De afdeling Bevolking legde toen een lijst aan van de personen die die avond werden opgepakt.

  • Drie families De Wijze

    Verzameling documenten - waaronder ook brieven - over verschillende leden van de drie Nijmeegse gezinnen De Wijze.

  • Brief Joke de Wijze

    Brief van Johanna (Joke) de Wijze aan haar vriendin Albertine (Tiny) Swart, geschreven drie weken voordat zij werd opgepakt