Oorlog in Nijmegen
bronnenonderzoek vervolgingen

actueel

Actueel

[Laatst bijgewerkt op 22 november 2022]

 

[8 november 2022] Onder het thema 'Razzia's & deportaties' publiceren we een artikel over de razzia van 17 november 1942 in Arnhem, een razzia die in de literatuur over de vervolgingen in Arnhem tot nu toe ten onrechte onderbelicht is gebleven.

 

[3 november 2022] Onder het thema 'Razzia's & deportaties' publiceren een artikel over de lotgevallen van Bianka Wygodzinski, Hildegard Silberbach, Hans Fraenkel en hun dochters Susanne en Liselotte, die op Ruisdaelstraat 73 woonden. Hiemee hebben we negen artikelen gepubliceerd over alle adressen waarbij op 18 november a.s. Stolpersteine in Nijmegen worden gelegd.

 

[25 oktober 2022] Onder het thema 'Razzia's & deportaties' publiceren een artikel over de lotgevallen van Joseph Jacob en zijn dochter Alida, die op Daalsedwarsweg 25 woonden. Daarnaast publiceren we een artikel over de lotgevallen van Fritz Tauber en Leni Büks die op Mariënburg 70 woonden. Hiemee hebben we acht artikelen gepubliceerd over de adressen waarbij op 18 november a.s. Stolpersteine in Nijmegen worden gelegd. Er volgt er nog één.

 

[12 oktober 2022] Onder het thema 'Razzia's & deportaties' publiceren we twee artikelen over de lotgevallen van personen die respectievelijk uit het pand Van Slichtenhorststraat 14 en uit het pand Groesbeekseweg 122 werden weggevoerd naar de vernietigingskampen. Hiermee hebben we zes artikelen gepubliceerd over de adressen waarbij op 18 november a.s. Stolpersteine in Nijmegen worden gelegd. Er volgen nog enkele artikelen.

 

[27 september 2022] Onder het thema 'Razzia's en deportaties' publiceren we een artikel over de lijst met namen van Joden die in de zomer van 1942 door de Gemeente Nijmegen werd samengesteld. Deze lijst ligt aan de basis van de systematische deportaties die vanaf 1 juli 1942 begonnen waren.

 

[23 september 2022] Onder het thema 'Razzia's & deportaties' publiceren we een artikel over de lotgevallen van personen die uit het pand Van Slichtenhorststraat 14 werden weggevoerd naar de vernietigingskampen. Dit is het derde artikel over de adressen waarbij op 18 november a.s. Stolpersteine in Nijmegen worden gelegd. Er volgen meer artikelen. Onder het thema 'Uitsluiting' publiceren we met een kleine correctie een nieuwe versie van het artikel Van school gestuurd. Kleine geschiedenis van een Joodse school in oorlogstijd, Nijmegen 1941-943.

We plaatsen een artikel

 

[19 september 2022] We publiceren een nieuwe versie van het artikel De roof van Joods onroerend goed in Nijmegen met enkele correcties: een pand ontbrak in de opsomming (Van Slichtenhorststraat 14), terwijl drie panden ten onrechte in die lijst stonden: Van Slichtenhorststraat 18, 20 en 22. Het totaal aantal volgens ons geconfisqueerde panden ligt zo dus 3 lager en komt uit op 305. In verband hiermee we ook een kleine correctie doorgevoerd in de twee Stolpersteine-artikelen over Van Slichtenhorststraat 16.

 

[18 augustus 2022] Onder het thema 'Razzia's & deportaties' publiceren we twee artikelen over de lotgevallen van personen die bij de razzia van 17 november 1942 uit het pand Van Slichtenhorststraat 16 werden weggevoerd naar de vernietigingskampen. Dit zijn de eerste twee artikelen over de adressen waarbij in november a.s. Stolpersteine in Nijmegen worden gelegd. Er volgen er meer.

 

[23 juli 2022] We plaatsen een nieuwe versie van ons artikel De roof van Joodse inboedels. Bij het adres Burghardt van den Berghstraat 120 (p.42) veranderden we de naam van de bewoners. Niet Sabine Nathan, Alfred Goldschmitt en Frieda Goldschmitt woonden er op dat moment, maar het gezin Theresa Gotlieb en Herman Gotlieb.

 

[25 mei 2022] Aan het Oorlogsverslag van Clara Drielsma, onderduikster voegden we een geannoteerde transcriptie toe.

 

[18 mei 2022] We publiceren hier een nieuwe versie van ons artikel De roof van Joodse inboedels, omdat we onlangs ontdekten dat eind 1942 Johannes van Ligten en zijn vrouw Margaretha Paardenkooper naar Nijmegen kwamen. Dit echtpaar roofde inboedels uit Joodse panden om hun nieuwe woning in te richten. Van Ligten was een top SD-agent, die zijn contacten met mensen in de hoogste regionen - zoals bijvoorbeeld Colijn en Luns -  gebruikte om informatie door te spelen aan SD-chef Friedrich Knolle, en hij werkte intensief samen met hoge Nijmeegse NSB-ers, zoals Van Hoeven en zijn vrouw Van Andel, Gerritsen en Hooge. Over hem en zijn contacten hebben we enkele pagina's ingevoegd.

 

[11 mei 2022] We publiceren weer een nieuwe versie van onze Namenlijst 1933-1944, met weer nieuwe informatie. Ook hebben we van het bronbestand Namenlijst opgepakte Joden razzia november 1942 de titel veranderd in: Door de gemeente opgemaakte lijst van bij de razzia van 17 november opgepakte Joden. Dit omdat dit document gemakkelijk verward kon worden met de - meer correcte - lijst die we zelf hebben samengesteld aan het einde van ons artikel De razzia van 17 november 1942.

 

[6 mei 2022] We brachten enkele kleine aanpassingen aan in ons artikel Salomon Spier en het fascisme (te vinden onder het thema Razzia's en deportaties).

 

[4 mei 2022] We plaatsen een nieuwe versie van het artikel Stolpersteine - Stikke Hezelstraat 41. Hierin voegden we een foto toe waarop Helena Egger te zien is.

 

[24 april 2022] We publiceren een artikel over Salomon Spier. Hij was een van de weinige Joodse inwoners van Nijmegen die zich in 1941 bij de verplichte registratie niet als Jood hadden aangemeld. Hij meldde zich aan als ‘halfjood’, zoals dat in de terminologie van de barbarij heette. Dan voelt hij dat het net zich sluit. We vertellen hier het verhaal op basis van verschillende documenten en daarnaast ook herinneringen die er over hem bestaan.

 

[22 april 2022] We publiceren een beeldverslag van het leggen van de eerste zestien Stolpersteine in Nijmegen op 10 april 2022.

 

[2 maart 2022] Onder de ingang 'Razzia's & deportaties' publiceren we een artikel over het Jiddische gezin Olga Richter, Julius Rosenbaum en hun drie kinderen.

 

[23 februari 2022] Enkele kleine slordigheden en foutjes hersteld in het artikel De roof van Joodse inboedels.

 

[11 februari 2022] We publiceren ons artikel De roof van Joodse inboedels. Eerder publiceerden we al een artikel over het leeghalen van Joodse woningen in Nijmegen. Dit is een sterk uitgebreide versie. 

 

[23 januari 2022] We publiceren een tweede versie van ons artikel De roof van Joods onroerend goed in Nijmegen. In deze versie zijn 27 panden toegevoegd en vijf panden uit de lijst verwijderd. Verder wat kleine aanvullingen en correcties.

 

 [17 januari 2022] We publiceren onder de ingang WIE weer een nieuwe versie van de Namenlijst 1933-1945.

 

[13 januari 2022] We publiceren een bespreking van het boek Ik was mijn houvast helemaal kwijt. Getuigen van Theresienstadt, dat Ria van den Brandt in samenwerking met Guido Abuys onlangs uitbracht.

 

[23 december 2021] Onder het thema 'Razzia's en deportaties' publiceren we een nieuwe versie van de Namenlijst Stolpersteine. Bij de vorige versie, die we een jaar geleden publiceerden, gingen we er nog van uit dat er alleen Stolpersteine zouden worden gelegd bij woningen waar vermoorde slachtoffers van de vervolgingen het laatst uit vrije wil hadden gewoond. Inmiddels is duidelijk dat hiervoor een grotere groep in aanmerking komt, bijvoorbeeld ook personen die terugkeerden uit de kampen of door onderduik de oorlog overleefden. Dit hebben we in deze versie in een woord vooraf uiteengezet. Daarnaast bevat deze nieuwe versie een paar kleine corrrecties.

 

[14 december 2021] Met het oog op de doorzoekbaarheid publiceren we een transcriptie van het Rapport Auschwitz IV van het Rode Kruis. Het rapport zelf staat ook op onze site (beide onder het thema 'Razzia's & deportaties').

 

[3 december 2021] Onder het thema 'Roof' publiceren we het artikel 'De roof van Joods onroerend goed in Nijmegen'. Ook staat er weer een nieuwe, bijgewerkte versie van de Namenlijst 1933-1944 op de site (thema 'Wie'). Verder hebben we de onderschriften in het brondocument 'Joodse panden te koop aangeboden aan de gemeente' aangevuld en verbeterd.

 

[3 november 2021] We actualiseerden twee artikelen op de site: Albert Cohn en Rachel Mendes da Costa gepakt en Straatfotograaf Marcus Frank. Daarnaast vulden we een aantal pagina's aan van de transcriptie van het Rapport Auschwitz III van het Nederlandse Rode Kruis.

 

[11 oktober 2021] Met het oog op de doorzoekbaarheid publiceren we een transcriptie van het Rapport Auschwitz III van het Rode Kruis. Het rapport zelf staat al op onze site. Verder publiceren we een iets aangepaste versie van de eerder gepubliceerde artikelen Stolpersteine - Begijnenstraat 11 en Stolpersteine - Lange Hezelstraat 41.

 

[25 september 2021] We publiceren een nieuwe versie van de Namenlijst 1933-1949 (ingang WIE). Ook publiceren we de volledige transcriptie van het eerste Auschwitz-rapport van het Nederlandse Rode Kruis uit 1947. De daarop volgende delen 3, 4, 5 en 6 zijn al te vinden op onze site.

 

[8 september 2021] Een kleine aanvulling toegevoegd in ons artikel Stolpersteine - Stikke Hezelstraat 41: over de ontruiming van het pand door de firma Van Wezel.

 

[1 september 2021] Met het artikel Stolpersteine - Begijnenstraat 11 hebben we nu de achtergrondverhalen van alle vier de adressen gepubliceerd waarbij op 28 november a.s. de eerste Stolpersteine in Nijmegen zullen worden gelegd.

 

[30 augustus 2021] Het thema 'Razzia's & deportaties' bevat nu drie artikelen over de lotgevallen van Joodse families in de Benedenstad voor wie op 28 november a.s. de eerste Stolpersteine in Nijmegen worden gelegd. Eerder schreven we over de familie Minco in de Lange Hezelstraat 41. Nu voegen we daar de verhalen aan toe van de mensen die woonden op Stikke Hezelstraat 41 en Stikke Hezelstraat 46. Het laatste artikel - over een Joods gezin in de Begijnenstraat - volgt binnenkort.

 

[28 augustus 2021] In ons achtergrondartikel Stolpersteine - Lange Hezelstraat 41 hebben we de naam Jan 'Wannet' veranderd in Jan 'Stoffelen'. Zijn moeder heette Wannet, maar was de weduwe van Henk Stoffelen, vandaar dat Jan formeel Jan Stoffelen heette.

 

[22 augustus 2021] Onder het thema 'Razzia's & deportaties' publiceren we een artikel over de lotgevallen van de familie Minco, die aan het begin van de Tweede Wereldoorlog woonde in het pand Lange Hezelstraat 41. Dit is het eerste artikel over de vier adressen waarbij op 28 november a.s. de eerste 16 Stolpersteine in Nijmegen worden gelegd.

 

[11 juni 2021] We publiceren weer een update van de Namenlijst. Aan het begin vermelden we wat de belangrijkste correcties en aanvullingen zijn ten opzichte van de versie van 18 april 2021.

 

[1 juni 2021] In samenspraak met Rachel Bod, kleindochter van Diena Maas, actualiseerden we het dagboek van Diena Maas (thema 'Razzia's&deportaties'). Onder andere de inleiding en de toelichting zijn herzien en uitgebreid.

 

[6 mei 2021] Onder het thema 'Razzia's en deportaties' publiceren we de eerste 'gastbijdrage' op onze site: een artikel van Alex Geelhoed, geschreven in 2018, over de familie Rodrigues-Van Dijk, die sinds 1938 woonde op Bachstraat 21 in Nijmegen.

 

[2 mei 2021] We publiceren Joodse inwoners van Nijmegen die vervolgd werden, een lijst van namen van alle Joodse inwoners die tussen februari 1941 en 9 april 1943 in Nijmegen woonden, en aan de vervolgingen in Nijmegen waren blootgesteld.

 

[2 mei 2021] Overname van het interview in De Gelderlander van Margriet Verschoor met Frank Eliëns over zijn pas verschenen boek Voor Joden verboden - Hoe de Joodse gemeenschap uit Nijmegen verdween 1940-1945.

 

[23 april 2021] De Inhoudsopgave geactualiseerd. Een aantal links naar publicaties en bronnen hersteld.

 

[18 april 2021] Onder het thema 'Wie' vind je een nieuwe, bijgewerkte versie van de Namenlijst. Omdat we veel namen hebben toegevoegd van personen die zich vanaf januari 1933 in Nijmegen vestigden maar weer uit de stad vertrokken voordat hier de grote vervolgingen begonnen, heeft deze versie een iets andere naam: Namenlijst 1933-1944.

 

[15 april 2021] Onder het thema 'Razzia's en deportaties' publiceren we het artikel Boekhouding van de ondergang, een cijfermatige beschrijving van de stapsgewijze moord op het Joodse bevolkingsdeel van Nijmegen.

 

[23 maart 2021] In ons artikel De vervolging van de 'gemengd-gehuwden' stond per abuis vermeld dat Isidor Grosser op 8 maart 1944 woonde op Vredestraat 12. Dat moest zijn: Vondelstraat 14.

 

[5 maart 2021] We publiceren onder het thema 'Razzia's & deportaties' deel zes van het Auschwitz-rapport van het Rode Kruis, in transcriptie. In samenhhang daarmee publiceren we een voorwoord 'Auschwitz VI Rode Kruis en Nijmeegse vervolgden', waarin we ook iets nader ingaan op de gevangenen uit Nijmegen in deze periode.

 

[21 februari 2021] We plaatsen een korte beschrijving - inclusief een transcriptie - van de belangwekkende documentaire, gemaakt in 1995, waarin drie Joodse Nijmegenaren aan Frank Eliëns vertellen over hun leven net voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog.

 

[19 februari 2021] We plaatsen een persbericht over de publicatie van Peter Jorna over het bestaan van de Sinti en Roma in Den Haag. Plus een korte bespreking van de recente, mooie studie van Herman van Rens en Annelies Wilms, getiteld 'Tussenstation Cosel'.

 

[7 februari 2021] We publiceren een update van de Namenlijst. Aan het begin vermelden we wat de belangrijkste correcties en aanvullingen zijn ten opzichte van de versie van 21 november 2020.

 

Onder het thema 'Razzia's & deportaties' hebben we twee artikelen toegevoegd: een artikel over Willy Bühe, die als 'Judensachbearbeiter' op de Aussenstelle Arnhem verantwoordelijk was voor de wegvoering van talloze Joden uit Gelderland en Overijssel naar Westerbork, en een beknopte geschiedenis van deze Aussenstelle en haar personeel.

 

Verder hebben we de onderschriften in het brondocument 'In een Nijmeegse cel beland 1940, 1943' uitgebreid, en uit onderzoekstechnische overwegingen de stukken wat meer in een chronologische volgorde gezet.

 

Onder het thema 'Razzia's & deportaties' hebben we een artikel toegevoegd over de vervolging van de 'gemengd-gehuwde' Joden in Nijmegen. Ook al waren zij enige tijd ‘voorlopig’ vrijgesteld van deportatie, nooit waren ze hun leven zeker. Ook werd er door de Nijmeegse politie actief op ze gejaagd.

 

Daarnaast publiceren we een briefkaart die Ella de Beer in juli 1943 vanuit Kamp Westerbork schreef aan drie vriendinnen in Nijmegen. Nog geen twee maanden later wordt zij met haar gezin naar Auschwitz getransporteerd.

 

 

Actueel